سرطان در کودکان گرچه نادرتر از بزرگسالان است، اما به دلیل رشد سریع سلول ها و فقدان علائم اختصاصی اولیه، ممکن است دیر تشخیص داده شود. تشخیص زودهنگام از طریق آزمایش های خون، مارکرهای توموری و بررسی های ژنتیکی می تواند جان کودک را نجات دهد.

مهم ترین سرطان های شایع در کودکان

علائم هشداردهنده سرطان در کودکان

• کبودی یا خونریزی‌های غیرعادی

• تب‌های مکرر یا طولانی‌مدت

• کاهش وزن بدون علت

• توده یا ورم در شکم، گردن یا بدن

• سردرد شدید همراه با تهوع (به‌ویژه صبح‌ها)

• مشکلات بینایی یا سفیدی غیرعادی مردمک چشم

• لنگ‌زدن، درد استخوان یا مفصل

آزمایش‌های آزمایشگاهی برای بررسی سرطان در کودکان

1. CBC (شمارش کامل سلول‌های خونی)

• بررسی تعداد گلبول‌های سفید، قرمز و پلاکت‌ها

• در لوسمی ممکن است WBC بسیار بالا یا پایین باشد

2. اسمیر محیطی خون

• بررسی نوع سلول‌ها زیر میکروسکوپ برای یافتن بلاست‌ها یا ناهنجاری‌ها

3. مارکرهای توموری

• LDH: در لوسمی و لنفوم بالا می‌رود

• AFP و β-HCG: در برخی تومورهای مغزی یا شکمی

• Neuron-Specific Enolase (NSE): در نوروبلاستوم

4. آزمایش‌های ژنتیکی و مولکولی

• PCR برای شناسایی فیوژن ژن‌ها (مثلاً BCR-ABL در CML)

• FISH یا NGS برای بررسی جهش‌ها و ترنس‌لوکیشن‌ها

5. آزمایش ادرار و مدفوع

• برای تشخیص برخی تومورهای متابولیک یا دفع مواد خاص در نوروبلاستوم

6. بیوپسی مغز استخوان یا توده

• در صورت مشکوک بودن به سرطان، انجام بیوپسی جهت تأیید تشخیص

نقش آزمایشگاه کودکان ایران در تشخیص زودهنگام سرطان

• بخش تخصصی خون و سرطان کودک

• همکاری با هماتولوژیست و انکولوژیست کودک

• تجهیزات مولکولی دقیق (RT-PCR، NGS)

• نمونه‌گیری کودک‌محور

• پشتیبانی در مراحل پایش درمان و بررسی عود بیماری

سوالات پرتکرار والدین

آیا همه تب‌های طولانی نشانه سرطان است؟
خیر، اما در صورت همراهی با علائم دیگر (کبودی، ضعف، ورم، کاهش وزن)، بررسی آزمایشگاهی توصیه می‌شود.

آیا سرطان کودکان قابل درمان است؟
بله، بسیاری از انواع سرطان‌های کودکان با درمان مناسب، درمان‌پذیر هستند.

آیا آزمایش خون کافی است؟
آزمایش خون، اولین گام غربالگری است. در صورت لزوم، آزمایش‌های پیشرفته‌تری انجام می‌شود.